Bölüm 28
Rapor 7.207 diyor, kasa 7.000 diyor.
Bunlar iki ayrı sorunun cevabıdır. Biri neyin kaydedildiğini söyler, diğeri neyin orada olduğunu. Hangisinin yanlış olduğunu bulmak kısa ve sıralı bir iştir ve neredeyse hiçbir zaman aritmetik değildir.
Nakit raporu, fon olarak eşleştirdiğiniz her kasa ve banka hesabı boyunca KAYDEDİLMİŞ olanı sayar; kasa sayımı ise tek bir çekmecede fiilen ne olduğunu, kâğıt para olarak söyler. Hata aramadan önce ikisinin aynı şeyi ölçtüğünden emin olun.
Önce elenecek üç şey
Çoğu dükkânda fark aslında fark çıkmaz; ve üç kontrol toplamda bir dakika sürer.
- Rapor tek bir kasa değildir Her kasayı, her banka hesabını ve küçük kasayı gösterir — hesap planınızın paranın durduğu yer olarak eşleştirdiği her şeyi. Dört tezgâhlı bir dükkânda tek bir rakam okuyan, dördünü birden okuyordur. Dökümü açın: her kasa kendi satırıdır.
- Rapor yalnızca kâğıt para değildir Banka satırı bankadaki paradır. Elinizde bir çekmece varsa onu toplamla değil, tek bir satırla karşılaştırıyorsunuz demektir.
- Bugün bitmemiş olabilir Bir satış, yazıldığı anda rapordadır. Vardiya hâlâ açıksa rapor, son baktığınızdan beri satılan her şey kadar sayımın önündedir.
Raporun bilebildiği ve bilemediği
Nakit rakamı kendi başına duran ayrı bir hesaplama değildir — kendi defterlerinizdir, yalnızca harcayabileceğiniz para olarak eşleştirdiğiniz hesapları bırakan bir süzgeçten okunmuş hâli. Mizanınızla yapısı gereği uyuşur, çünkü aynı rakamdır.
Sınırı da budur. Kaydedilmiş her satışı, iadeyi ve ödemeyi bilir. Kimsenin girmediği bir satışı, taksi için çekmeceden alınan bir banknotu ya da yanlış verilen para üstünü bilemez. Bunu yalnızca sayım bilir — sayımın bir formalite olmamasının ve hiç saymayan bir dükkânın nakit rakamının kimsenin hiç denetlemediği bir rakam olmasının sebebi budur.
Ayrıldıkları anı nerede aramalı
Fark gerçekse, nakit raporunun her satırı kendi ekstresini açar: o kasaya giren ve çıkan her hareket, sırayla, yanında yürüyen bakiyeyle. Okunacak şey o yürüyen bakiyedir. Elinizde ne olduğunu bildiğiniz son ana kadar geri kaydırın; ondan sonraki kayıt, sormaya başlanacak yerdir.
Her gece sayılan bir kasa bunu bir günlük aramaya indirir. Ayda bir sayılan kasa ise bir aylık aramaya çıkarır — ki bu, her türlü ilkeden çok, gece sayımının asıl pratik gerekçesidir.
Yanlış görünen ve yanlış olmayan iki rakam
Eksi görünen bir banka satırı bir kredili mevduattır ve gizlenmek yerine eksi olarak gösterilir. Paranın nerede olduğu hakkındaki gerçektir; onu sessizce düşüren bir rapor sizi tam da pohpohlanmayı göze alamayacağınız rakamda pohpohlardı.
Yanında bu yıl hareket yok yazan sıfırlık bir fon, eşleştirdiğiniz ve kullanmadığınız bir hesaptır. Bilerek sayfada kalır: içinde bir şey olmayan bir hesapla raporda hiç olmayan bir hesap, parasını sayan biri için birbirinin aynı görünür ve bunlardan yalnızca birinden emin olunabilir.
Ürünün henüz yapmadığı şey
Bu raporu tek bir şube için isteyemezsiniz. Her kasa ve banka hesabı, bir şubeye ait olmak yerine bir cari olarak kaydedilir; dolayısıyla birkaç şubeli bir işletme tek bir kurum geneli rakam ve altında kasa bazlı dökümü okur. Pratikte döküm soruyu cevaplar — hangi kasanın hangi dükkânda olduğunu bilirsiniz — ama şube toplamı yoktur ve kasalar nerede olduklarını bilene kadar da olmayacaktır.
Ve her rapor hangi rakamlar üzerine kurulduğunu söyler
Bir rapor iki meşru şekilde çizilebiliyorsa, hangisini kullandığını sayfaya ve çıktıya yazar. Mali tablolar bunu stokunuzun değeriyle yapar: ya raftan, canlı olarak alınır ya da ay kapandığında doğru olan defterlerden. İkisi de yanlış değildir ve aynı da değildir; bu yüzden tablo, tahmin etmenizi beklemek yerine kullandığını adıyla söyler.
Bu, nakit rakamındakiyle aynı alışkanlıktır. Bir rakam ancak neyi saydığını bildiğinizde işe yarar.